Fotograf dzikiej przyrody i natury Javier Milla opowiada o sprzęcie i technikach makrofotografii

„Makrofotografia jest jedną z najbardziej satysfakcjonujących specjalizacji, ponieważ można ją uprawiać niemal wszędzie i fotografować prawie wszystko” — wyjaśnia Javier Milla, fotograf mieszkający w Hiszpanii.

Elastyczne możliwości fotografowania różnorodnych obiektów, ale także sposób patrzenia na świat przez zupełnie inny obiektyw — makrofotografia Javiera pozwala jemu i jego odbiorcom przyjrzeć się z niewiarygodnej bliskości światu natury, który nas otacza.

„Pozwala nam uchwycić szczegóły obiektów i zwierząt, których zwykle nie widzielibyśmy gołym okiem” — zachwyca się.

Nieskończone możliwości

Makrofotografia to szeroka kategoria, odnosząca się raczej do sposobu przedstawienia obiektu, a nie do samego obiektu. Dla Javiera, fotografa przyrody, makro otwiera nieskończone możliwości odkrywania zarówno flory, jak i fauny.

„Wielką zaletą makrofotografii w przyrodzie jest to, że w porównaniu z innymi rodzajami fotografii nie jesteśmy tak bardzo uzależnieni od czynników, na które nie ma się wpływu” — wyjaśnia. „Wiatr może stanowić problemem, chociaż można go kontrolować. Światło można jednak modyfikować za pomocą blend, lamp błyskowych i oświetlenia LED”.

„Dlatego na wsi, na zaledwie kilku metrach kwadratowych, można uprawiać makrofotografię o każdej porze dnia i w wielu różnych środowiskach naturalnych”.

W ten sposób makrofotografia stanowi intrygujący punkt wyjścia dla tych, którzy chcą spróbować swoich sił w fotografii przyrodniczej — jest o wiele mniej czynników zewnętrznych, o które trzeba się martwić, a bogactwo obiektów dostępnych jest nawet w ogrodzie lub lokalnym parku.

„Prawie wszyscy początkujący fotografowie makro zaczynają od fotografowania owadów, biorąc pod uwagę ich liczebność, wyjątkowość i piękno” — zauważa Javier. „Uchwycenie ich, gdy siedzą, zwykle nie stanowi problemu — szczególnie we wczesnych godzinach porannych, ze względu na niską temperaturę. Wystarczy podejść do obiektu unikając wykonywania gwałtownych ruchów, a najlepiej patrzeć przy tym przez wizjer aparatu. Dla nich dwoje oczu patrzących z tak bliska często oznacza drapieżnika”.

„Owady w locie są nieco trudniejsze do uchwycenia, ale to kwestia cierpliwości, wytrwałości i korzystania ze sprzętu z dobrym autofokusem”.

Sprzęt do makrofotografii

„Do zdjęć makro używam aparatu FUJIFILM X-H2S w połączeniu z FUJINON XF80mmF2.8 R LM OIS WR Macro oraz, w zależności od obiektu, jednym lub dwoma pierścieniami pośrednimi” — tak opisuje swój sprzęt Javier. „Gdy funkcja wykrywania obiektów jest ustawiona w trybie ptaków, aparat doskonale wykrywa owady — nawet przy regulacji ostrości na ich oczach — co znacznie upraszcza proces uzyskiwania dobrze wyostrzonych zdjęć. W przypadku obiektów statycznych zwykle używam jednak ręcznego ustawiania ostrości”.

„Zwykle w makrofotografii szukamy jak największej głębi ostrości, ale korzystając z przysłony f/2.8 w obiektywie XF80mmF2.8 Macro, można robić zdjęcia, ustawiając ostrość tylko na konkretnym punkcie fotografowanego obiektu, który chcemy podkreślić” — dodaje.

W przypadku wielu obiektów wszystko, czego potrzebujesz, aby zrobić oszałamiające zbliżenia, to prawidłowo skonfigurowany aparat i odpowiedni obiektyw. Aby skorzystać z bardziej zaawansowanych technik, Javier zabiera ze sobą kilka dodatkowych narzędzi niezbędnych w tej pracy.

„Oświetlenie ma duże znaczenie w przypadku tego typu fotografii” — podkreśla. „Z tego, co udało mi się przetestować, najlepszą opcją jest lampa pierścieniowa LED do światła ciągłego. Jeśli zajdzie taka potrzeba, można ją połączyć z lampą błyskową i dyfuzorem, który ograniczy powstawanie niepożądanych odbić. Lampę warto ustawić w trybie manualnym, z bardzo niską mocą błysku — pozwoli to skutecznie zamrozić ruch, jednocześnie minimalizując widoczność samego błysku na fotografowanym obiekcie”.

Focus stacking

W sytuacjach, gdy Javier chce zmaksymalizować głębię ostrości, focus stacking gwarantuje, że wszystkie elementy fotografowanego obiektu pozostaną ostre.

„Istnieje kilka technik aby to zrobić, ale dzięki funkcji bracketingu (BKT Focus) aparatu FUJIFILM X-H2S nie są potrzebne żadne zewnętrzne akcesoria” — wyjaśnia Javier.

„Możemy zaprogramować liczbę zdjęć i interwał, dzięki czemu aparat wykona 60, 120 lub więcej zdjęć, ustawiając ostrość od minimalnej odległości do nieskończoności. Następnie są one łączone lub nakładane na siebie w jeden obraz za pomocą oprogramowania do postprodukcji”.

„Na tych zdjęciach oświetlenie ma kluczowe znaczenie. Reflektory i lampy błyskowe lub połączenie obu tych elementów podkreślają tekstury i najważniejsze obszary fotografowanego obiektu. Na przykład aby podkreślić spód owada, poniższe zdjęcie wykonano umieszczając chrząszcza na przezroczystej akrylowej płycie z lampą błyskową umieszczoną poniżej”.

Ukryte szczegóły

Tym, którzy wolą nie przyglądać się ze zbyt bliska pełzającym stworzeniom w swoim otoczeniu, Javier przypomina, że przedsiębiorczy fotografowie mogą znaleźć mnóstwo tematów również w królestwie roślin.

„W zależności od pory roku rośliny i kwiaty stanowią doskonały i niemal nieograniczony temat do makrofotografii” — radzi. „Dzikie orchidee kwitną pod koniec zimy. Są jednym z moich ulubionych gatunków roślin do fotografowania ze względu na ich różnorodność, piękno i unikalne kształty, zarówno w ujęciu indywidualnym, jak i jako całość”.

„Rosną one jednak wyłącznie w bardzo specyficznych miejscach i czasami trzeba pokonać spore odległości, aby znaleźć konkretny gatunek, którego się szuka”.

Jeśli chcesz spróbować swoich sił w makrofotografii  bez konieczności dalekich podróży, nie koncentruj się na jednym specyficznym temacie. Jak mówi Javier, piękno fotografii makro często polega na dostrzeżeniu pomijanych szczegółów w codziennym otoczeniu.

„Oprócz storczyków i innych roślin kwitnących, prawie każda roślina — bez względu na to, jak mała lub powszechna — może być ciekawym tematem zdjęć. W większości przypadków trzeba jednak być gotowym na to, że trzeba będzie ubrudzić sobie ręce i spędzić trochę czasu tuż przy ziemi”.