Sportfotografie met X-H2S

Alex Denham combineert technische uitmuntendheid met grenzeloze creativiteit en brengt de atletische prestaties bij het Squash Tournament of Champions in beeld – en helpt je het hart van de actie te fotograferen.

Je zou kunnen zeggen dat het fotograferen van sportgrootheden even moeilijk is als de prestaties zelf. Het scherpe gevoel voor strategie van de atleet staat tegenover het creatieve oog van de kunstenaar; een brede keuze van slagen wordt geëvenaard door gevarieerde fotografische technieken; beide personen beschikken over een verhoogd gevoel van vooruitziendheid, timing en intentie.

Net als bij een sporter worden de vaardigheden van de beeldmaker opgebouwd door jaren van hard werken. Alex Denham – een getalenteerde motorsportfotografe die onlangs haar zinnen op de squashwereld heeft gezet – heeft haar ambacht tien jaar lang aangescherpt, waarbij de basis van haar carrière teruggaat tot haar schooltijd.

“Fotografie studeren was cool – we leerden een beetje van alles. We deden een module over mode, onroerend goed, landschappen, portretten enzovoort, zodat we een breed scala aan vaardigheden ontwikkelden. Op die manier leer je gemakkelijk waar je passie ligt,” begint Alex.

“De laatste module van de hele cursus was sportfotografie. Ik had het nog nooit gedaan, maar was door mijn moeder altijd al met klassieke auto’s en racen bezig geweest. Ze nodigde me uit op het circuit om wat foto’s te maken, en ik werd ter plekke verliefd op het genre. Het klikte echt.”

Alex zette haar passie voort als professioneel freelance artieste, maar stuitte op een groot struikelblok toen de door Covid veroorzaakte lockdowns begonnen. Aangezien sportevenementen voor onbepaalde tijd werden uitgesteld, verdween natuurlijk ook de kans om ze te documenteren.

“Ik dacht dat ik misschien wel vanaf nul moest herbeginnen, maar wist dat ik als carrière niets anders wilde doen,” mijmert ze. “Ik besloot een andere weg in te slaan en zag toevallig een vacature bij de PSA World Tour. Ik dacht dat squash spannend zou zijn aangezien het andere uitdagingen biedt dan de motorsport. Ik werd aangenomen en vertrok meteen op mijn eerste reis naar Philadelphia. Bij elk evenement dat ik fotografeerde, hield ik er meer en meer van. De sport is zo interessant om te documenteren en het is een geweldige gemeenschap van mensen.”

Tijdens een van haar meest recente uitstapjes kreeg Alex de kans om een nieuw camerasysteem uit te proberen. Met de FUJIFILM X-H2S in de hand vloog ze naar New York om het illustere Tournament of Champions in beeld te brengen.

“Dit was een hele leuke,” zegt de artieste enthousiast. “Het glazen veld was gebouwd in Grand Central Terminal. Dat is zo uniek – weinig andere sportevenementen zouden daar gehouden kunnen worden.”

Hoe mooi het ook was, de omgeving was niet zonder uitdagingen. Buitensportfotografen zijn overgeleverd aan de wisselende weersomstandigheden, maar binnen is er geen helderder tafereel dat zich vanachter een wolk openbaart. Beeldmakers moeten zich aanpassen aan wat er zich voor hen afspeelt – en snel.

“Het eerste wat ik doe in elke omgeving is ISO meten. Het Tournament of Champions was vrij donker, met zeer warme verlichting, dus dat was moeilijker dan gewoonlijk. ISO moest iets hoger zijn om te compenseren. Gewoonlijk zit ik rond ISO 1600, maar ik ging tot ISO 2000.

“Voor de sluitertijd zou ik zeggen dat 1/640 sec een goed minimum is voor een sport van dit tempo,” vervolgt Alex. “Zodra ik detailgerichte beelden krijg, zoals een close-up van een racket dat de bal raakt, kies ik voor een snellere sluitertijd omhoog, gewoon om ervoor te zorgen dat de beweging bevroren blijft.”

Naast de sluitertijd is een snelle beeldsnelheid een must voor deze fractionele actiemomenten. De X-H2S is overal klaar voor en kan burstsnelheden tot 40 fps aan, zodat Alex het perfecte moment kan kiezen uit een belangrijk opvolgend moment.

“Ik gebruik F2.8 op bijna alle lenzen, of breder als het een snellere lens is. Ik geef ook de voorkeur aan de geringe scherptediepte, omdat de spelers zich altijd dicht bij een van de glazen muren van het veld bevinden, en het helpt om de focus van het beeld op hen te houden en niet op de omgeving – hoewel je soms meer context kunt opnemen.”

Met een minimale snelheid ingesteld in de Sluitervoorkeur-modus, is de volgende belangrijke uitdaging het scherpstellen. In Alex’ ervaring moet handmatige scherpstelling niet worden uitgesloten – hoe onwaarschijnlijk het ook lijkt – maar er zal vaak een beroep worden gedaan op een geavanceerd autofocussysteem.

“Tijdens een van de wedstrijden wilde ik het bord van het 25-jarig bestaan van het toernooi fotograferen dat op de achtermuur van het veld stond, met op de voorgrond de in beweging zijnde wazige spelers. In zulke gevallen zou de autofocus zich afkeren van het object waarin je het meest geïnteresseerd bent. Maar als er echt gespeeld wordt, is het allemaal autofocus. De spelers bewegen zich overal met hoge snelheid, er zijn veel verschillende kleuren en contrastpunten – het is dus erg gemakkelijk voor de camera om zich te vergissen.”

Alex was dus goed uitgerust met de X-H2S, want deze is ontworpen met dit soort uitdagende situaties in gedachten. De AI-gebaseerde objectdetectie van de X-Processor 5 zorgt ervoor dat er minder kritieke momenten worden gemist. Voor snelle sportieve actie is het de perfecte metgezel.

“Ik had nog nooit een spiegelloze camera gebruikt voor sport omdat die minder goed aan die behoeften kon voldoen – en squash is een perfecte test vanwege alle variabelen. Ergens probeerde ik fouten te vinden,” grapt Alex, “maar het verraste me – vooral de volgfunctie.  Die probeerde niet om van de spelers af te wijken naar het beter verlichte publiek.  En de burstsnelheden zijn ongelooflijk.  Het is een enorm voordeel om over alle functies te beschikken die nodig zijn om je aanpak te vergemakkelijken. Je krijgt hetzelfde moment geen twee keer in de sportfotografie.”

Dan is er nog de keuze van de lenzen. Hoe kun je de mogelijkheden van zo’n goed uitgeruste camera het beste aanvullen? Alex selecteerde een trio professionele allrounders. Met de XF8-16mmF2.8 R LM WR, XF16-55mmF2.8 R LM WR en XF50-140mmF2.8 R LM OIS WR kon ze naadloos overgaan van brede, sfeervolle scènes naar gedetailleerde close-ups. Wat een bijkomend voordeel biedt, is dat elke lens is uitgerust met een krachtig lineair motorgestuurd scherpstelsysteem en bestand is tegen alle weersomstandigheden voor buitenactiviteiten. De langere zoom voegt OIS toe aan het in-body stabilisatiesysteem van de X-H2S – perfect voor handheld toepassingen zoals die van Alex.

Hoewel sommige sportlocaties – zoals de racebanen uit Alex’ vroegere jaren – een schilderachtig decor vormen, geldt dat niet voor alle evenementen. Grand Central Station is een uitschieter, maar wat te denken van sporthallen of arena’s, waar functie belangrijker is dan esthetiek?

“Ik zal zeker de kansen grijpen die mooie ruimtes bieden, en meer groothoekkaders creëren,” merkt Alex op. “Elders kies ik ervoor me te richten op nauwere composities van spelers, details van het spel, of het publiek. Wanneer je beperkte omgevingselementen hebt om op te nemen, kun je toch creatief zijn door bijvoorbeeld technieken als langere sluitertijden te gebruiken.”

Bewegingsonscherpe panning met een scherp centraal object is een favoriet van veel sportfotografen. Het is een van de vele manieren om leven te brengen in een statisch kader, maar het is niet eenvoudig te doen.

“Bij alle sporten raad ik beginners aan te beginnen met een kortere sluitertijd dan ze nodig hebben, gewoon om eraan te wennen. Toen ik aan het leren was, fotografeerde ik uitsluitend met één sluitertijd, en als ik het gevoel had dat ik het voor elkaar had en alle beelden scherp waren, zette ik de sluitertijd één stop lager. Ook al duurt het maanden, werk je weg naar beneden.”

Montage is een ander middel om de dramatiek te verhogen. Verlichting kan worden aangepast waar dat op het moment zelf onmogelijk is. Ook de kleuren kunnen worden versterkt om ze interessanter te maken. Het is meer een noodzaak dan een plezier voor Alex, maar ze was blij dat de uitgebreide in-camera beeldaanpassingen van de X Series uren schermtijd overbodig maakten.

“Ik voeg altijd wat ruisonderdrukking toe in nabewerking – maar niet zoveel dat het een merkbare zachtheid introduceert,” legt ze uit. “Zelfs als de ruis niet opvalt, wordt hij duidelijker als je het beeld later sterk moet bijsnijden of opblazen tot een groot formaat. Dan voeg ik helderheid en scherpte toe om alle verloren details terug te brengen.

“Als ik op een toernooi kom en het licht ziet er te warm of te koel uit, dan neutraliseer ik dat. Ik stel een kleine preset in op de eerste dag, en kopieer die dan naar alle beelden. Het maakt het proces veel sneller, vooral als je het beeld meteen wilt delen.

“Een van de belangrijkste dingen die me opvielen was de kleur die de X-H2S produceerde. Ik hou van een pittig beeld, iets wat ik met andere systemen meestal in de bewerking heb moeten creëren. De Velvia filmsimulatie was echter perfect voor de look die ik wilde. Het was een van de onderscheidende kenmerken van de camera.”

De laatste wijsheid van Alex is eeuwenoud. Een technische opstelling en creatieve focus in gedachten houden leidt zeker tot vooruitgang, maar ze moeten in de loop van de tijd worden verfijnd. Net als de atleten die je in het vizier hebt, moet jij het werk doen.

“De basisbeginselen van sportfotografie zijn over het algemeen hetzelfde, ongeacht de sport,” besluit ze. “Oefen zoveel als je kunt. Ga naar zoveel mogelijk evenementen – zelfs als het niet de sport is waarin je op lange termijn geïnteresseerd bent. Dat is de enige manier om te leren.”