Sukces w sporcie

Łącząc doskonałość techniczną z nieograniczoną kreatywnością, Alex Denham zatrzymuje w kadrze sportowe zmagania podczas Tournament of Champions squasha – i radzi, jak fotografować sam środek akcji.

Można powiedzieć, że fotografowanie zmagań sportowych to wyzwanie nie mniejsze niż same występy. Tu strategiczne myślenie zawodnika spotyka się z kreatywnym spojrzeniem artysty; szerokiemu repertuarowi ciosów odpowiada różnorodność technik fotograficznych; obie te osoby posiadają podwyższone poczucie przewidywania, wyczucia czasu i intencji.

Tak jak sportowcy, twórcy zdjęć budują formę latami ciężkiej pracy. Alex Denham – utalentowana fotografka sportów motorowych, która niedawno skierowała swój obiektyw na świat squasha, doskonali swój warsztat od dziesięciu lat, a podstawy jej kariery sięgają czasów szkolnych.

„Studiowanie fotografii było fajne – trzeba było uczyć się po trochu wszystkiego. Robiliśmy moduły na temat mody, nieruchomości, krajobrazu, portretu i tak dalej, więc nabyliśmy wiele różnych umiejętności. W ten sposób łatwo jest się dowiedzieć, co cię pasjonuje” – mówi Alex.

„Ostatnim modułem całego kursu była fotografia sportowa. Nigdy wcześniej tego nie robiłam, ale zawsze byłam w pobliżu klasycznych samochodów i wyścigów razem z mamą. Zaprosiła mnie na wyścig, abym zrobiła kilka zdjęć, a ja od razu zakochałam się w tym rodzaju fotografii. To naprawdę u mnie zaskoczyło”.

Alex kontynuowała swoją pasję jako zawodowa, kreatywna freelancerka, ale natrafiła na poważną przeszkodę, gdy rozpoczęły się ograniczenia związane z Covid. Wydarzenia sportowe odkładano na niepewne terminy, co naturalnie utrudniało ich dokumentowanie.

„Myślałam o przebranżowieniu, ale uświadomiłam sobie że tylko to interesuje mnie jako zawód” – mówi. „Zdecydowałam się na zmianę i znalazłam pracę przy PSA World Tour. Pomyślałam, że squash będzie ekscytujący, prezentując inny zestaw wyzwań niż sporty motorowe. Zatrudnili mnie i od razu pojechałam w pierwszą podróż do Filadelfii. Z każdą fotografowaną imprezą coraz bardziej mi się to podobało. Dokumentowanie tego sportu jest bardzo interesujące i jest to wspaniała społeczność ludzi”.

Przy jednym z ostatnich zleceń Alex mogła przetestować nowy system aparatów. Z FUJIFILM X-H2S w dłoni poleciała do Nowego Jorku na słynny Tournament of Champions.

„Ten był naprawdę fajny” – wspomina z przyjemnością. „Szklany kort został zbudowany na dworcu Grand Central Terminal. To takie wyjątkowe – można tam zorganizować wiele innych wydarzeń sportowych”.

Miejsce to, choć piękne, nie było pozbawione wyzwań. Plenerowi fotografowie sportowi są na łasce zmieniających się warunków naturalnych, ale żadne pomieszczenie nie da tak jasnych scen niż te, które pojawiają się zza chmury. Twórcy zdjęć muszą dostosować się do tego, co przed nimi – i to szybko.

„Pierwszą rzeczą, którą robię w każdym ustawieniu jest pomiar ISO. Na Tournament of Champions było dość ciemno, z bardzo ciepłym oświetleniem, więc było trudniej niż zwykle. Aby to zrekompensować, trzeba było trochę podnieść ISO. Zazwyczaj trzymam się czułości ISO 1600, ale tam podniosłam do ISO 2000.

„Jeśli chodzi o szybkości migawki, powiedziałabym, że 1/640 sek. to dobre minimum dla sportu o takim tempie” – kontynuuje Alex. „Przy obrazach szczegółów, np. zbliżeniu rakiety uderzającej w piłkę, wybieram szybsze migawki, aby na pewno zamrozić ruch”.

Poza szybkością migawki, do tych akcji trwających ułamki sekund, konieczna jest duża częstotliwość klatek. Gotowy na wszystko X-H2S osiąga szybkości dostępu do 40 klatek na sekundę, co pozwala Alex wybrać idealny moment z kluczowej sekwencji chwili.

„W prawie wszystkich swoich obiektywach stosuję przysłonę F2.8 albo większą przy szybszych obiektywach. Wolę również płytkie głębie ostrości, ponieważ gracze zawsze są blisko szklanej ściany boiska, co pomaga utrzymywać ostrość na nich, a nie na otoczeniu – choć czasami można uwzględnić więcej kontekstu”.

Przy minimalnej szybkości ustawionej w trybie preselekcji migawki Shutter Priority kolejnym istotnym wyzwaniem jest ustawianie ostrości. Z doświadczeń Alex wynika, że nie należy wykluczać – mało prawdopodobnego, jak się wydaje – ręcznego ustawiania ostrości, ale często polega się na zaawansowanym systemie autofokusa.

„Podczas jednego z meczów chciałam sfotografować znak z okazji 25. rocznicy turnieju na tylnej ścianie boiska, a na pierwszym planie, graczy w rozmytym ruchu. W takich przypadkach autofokus odsuwa się od obiektu, który Cię najbardziej interesuje. Ale kiedy dzieje się prawdziwa gra, wszystko odbywa się za pomocą autofokusa. Gracze poruszają się po całym boisku z dużą szybkością, jest wiele różnych kolorów i punktów kontrastu – więc wiele powodów, aby aparat się pomylił”.

Z X-H2S, aparatem zaprojektowanym z myślą o tego rodzaju trudnych sytuacjach, Alex była dobrze wyposażona. Dzięki opartej na SI funkcji wykrywania obiektów procesora X5 traci się mniej krytycznych momentów. To idealny towarzysz sportów dynamicznych.

„Nigdy nie używałam bezlusterkowców do sportu, ponieważ nie radziły sobie z tym, a squash to test doskonały pod względem wszystkich jego zmiennych. Jakaś część mnie starała się znaleźć wadę, ale byłam zaskoczona – zwłaszcza śledzeniem. Nie próbowałam odejść od graczy w stronę lepiej oświetlonej widowni. Prędkości trybu seryjnego są niesamowite. To ogromna korzyść mieć wszystkie funkcje, jakich potrzeba, aby realizować swoje podejście do tematu. Nic dwa razy się nie zdarza w fotografii sportowej”.

Do tego dochodzi jeszcze wybór obiektywów. Czym najlepiej uzupełnić możliwości tak dobrze wyposażonego aparatu? Alex wybrała trio wszechstronnych sprzętów profesjonalnych. Dzięki XF8-16mmF2.8 R LM WR, XF16-55mmF2.8 R LM WR i XF50-140mm R LM OIS WR mogła płynnie przechodzić od szerokich, atmosferycznych scenerii do szczegółowych zbliżeń. Każdy obiektyw wyposażony jest w potężny system ostrzenia oparty na silniku liniowym i jest odporny na warunki atmosferyczne przy działaniach na zewnątrz. Dłuższy zoom poprawia OIS wbudowanego w X-H2S systemu stabilizacji – idealnego do fotografowania z ręki, jak u Alex.

Chociaż niektóre obiekty sportowe, takie jak tory wyścigowe z dawnych lat Alex, stanowią malownicze scenerie, nie dotyczy to wszystkich imprez. Dworzec Grand Central to coś specjalnego, ale co ze sportowymi halami i arenami, gdzie przedkłada się funkcjonalność nad estetykę?

„Na pewno wykorzystam możliwości, jakie oferują piękne przestrzenie i stworzę kadry o szerszych kątach” – zauważa Alex. „W innym miejscu skupiam się na bliższych kompozycjach graczy, szczegółach gry lub na widowni. Jeśli otoczenie nie jest zbyt interesujące, nadal można być kreatywnym, stosując techniki, takie na przykład jak zwolnienie szybkości migawki”.

Panoramowanie rozmazanym ruchem, z ostrym, centralnym obiektem, to podstawa dla wielu fotografów sportowych. To jeden z wielu sposobów, jak tchnąć życie w statyczny kadr, ale nie jest to łatwe.

„Doradzam początkującym we wszystkich dyscyplinach sportu, aby zaczynali od migawki szybszej, niż potrzebują, aby się do niej przyzwyczaić. Kiedy się uczyłam, fotografowałam wyłącznie przy jednym czasie otwarcia migawki, a następnie, gdy czułam, że to opanowałam i wszystkie zdjęcia były ostre, zmniejszałam ją o jeden stopień. Nawet jeśli potrwa to miesiącami, warto to przerobić”.

Edytowanie to kolejny sposób na zwiększenie dramaturgii obrazu. Tam, gdzie w danej chwili nic innego nie jest możliwe, można sterować oświetleniem. Można również dodać koloru, aby zwiększyć atrakcyjność. Dla Alex to raczej potrzeba niż przyjemność, ale z zadowoleniem stwierdziła, że rozległe korekty wyglądu w aparatach z Serii X wyeliminowały godziny spędzone przed monitorem.

„Zawsze dodaję trochę redukcji szumu w postprodukcji – ale nie aż tak, żeby zauważalnie zdegradować obraz” – wyjaśnia. „Nawet jeśli szum nie jest oczywisty, stanie się bardziej widoczny, jeśli obraz trzeba będzie mocno skadrować lub później powiększyć do dużego formatu. Teraz dodaję wyrazistości i ostrości, aby przywrócić wszelkie utracone szczegóły.

„Jeśli przyjeżdżam na jakiś turniej, gdzie światło jest zbyt ciepłe lub chłodne, neutralizuję to. Pierwszego dnia określam niewielkie ustawienie wstępne, a następnie partiami kopiuję je na wszystkie obrazy. To znacznie przyśpiesza ten proces, co przydaje się zwłaszcza, gdy chce się od razu udostępnić obraz.

„Jedną z rzeczy, które przede wszystkim zwróciły moją uwagę, był kolor jaki produkuje X-H2S. Podoba mi się energia obrazu, którą zwykle musiałam tworzyć podczas edycji przy użyciu innych systemów. Jednak idealna dla mojego stylu okazała się Velvia Film Simulation. Ta funkcja odróżnia ten aparat od innych”.

Na koniec ponadczasowa mądrość Alex. Pamiętanie o konfiguracji technicznej i skupieniu się na kreatywności z pewnością doprowadzi do postępu, ale trzeba to z czasem doskonalić. Podobnie jak sportowcy w Twoich kadrach, musisz wykonać tę pracę.

„Podstawy fotografii sportowej są zasadniczo takie same, niezależnie od dyscypliny” – podsumowuje. „Ćwicz jak najwięcej. Chodź na jak najwięcej imprez, nawet jeśli nie jest to sport, który cię interesuje w dłuższej perspektywie. To jedyny sposób uczenia się”.