Ornitholoog en natuurfotograaf Kiko Arcas legt uit hoe hij het moment vastlegt
Natuurfotografen kunnen dagenlang wachten op één specifiek moment, en zodra het gebeurt, is het in een oogwenk verdwenen.
De manier waarop je je voorbereidt om die vluchtige ontmoeting te fotograferen, bepaalt of al je wachten tevergeefs was. Het zijn je voorbereidingen die bepalen of een foto een wazige zooi is of een helder perfect aandenken.
De Spaanse ornitholoog en fotograaf Kiko Arcas heeft veel ervaring in het creëren van dergelijke aandenkens. “Toen ik nog maar tien jaar oud was, nam ik mijn eerste verrekijker mee met een enorm, zwaar boek over vogels en begon ik aan mijn zwerftochten op het platteland, om alles te ontdekken wat de natuur te bieden had”, herinnert hij zich. Achtendertig jaar later geeft het me nog steeds dezelfde energie en enthousiasme als op de eerste dag.”
“Na verloop van tijd veranderde vogelkijken in het vastleggen van wat ik door mijn verrekijker zag in unieke en onvergetelijke beelden. Ik ben steeds dieper in deze spannende wereld geraakt en nu ben ik erin geslaagd om de twee dingen waar ik het meest gepassioneerd over ben te verenigen: vogels en fotografie.”
Apparatuur selecteren
De technische uitdaging die natuurfotografie met zich meebrengt, vooral als het gaat om vogels, is het indrukken van de pauzeknop bij een snelbewegend en verafgelegen onderwerp. Om de benodigde sluitertijden te bereiken, raadt Kiko aan apparatuur te gebruiken die veel licht kan opvangen.
“De camera’s die ik momenteel gebruik zijn de FUJIFILM X-H2 en X-H2S”, beschrijft Kiko. “Ik gebruik de X-H2S het meest vanwege de snelle AF- en burst-modus. Het is gemaakt door en voor natuurfotografen, waardoor ik resultaten op het gebied van beeldkwaliteit kan garanderen en indien nodig hoge ISO’s kan gebruiken zonder angst voor ruis.
“Dat is belangrijk als ik de vlucht van een vogel moet vastleggen, waarvoor ik snelheden van ten minste 1/1250 sec moet gebruiken”, merkt hij op.
“Wat betreft objectieven, is mijn favoriete telefoto de FUJINON XF200mmF2 R LM OIS WR. Aangezien het objectief extreem helder is kan ik tot laat in de middag werken, of in slechte weersomstandigheden waar het licht vaak minder is.
“Ondanks het feit dat ik niet de langste brandpuntsafstand heb, heb ik altijd de mogelijkheid om de FUJINON XF1.4X TC F2 WR teleconverter die bij het objectief wordt geleverd toe te voegen. Dit geeft me een brandpuntsafstand van 280 mm (35 mm equivalent van 420 mm), wat een reeks fotografische mogelijkheden biedt.
“Om scherpe beelden te garanderen, is een ander onmisbaar hulpmiddel in mijn rugzak een goed statief, vooral als ik lang moet wachten in vaste schuilplaatsen. Er worden vele uren gewacht en natuurlijk kun je de camera niet de hele tijd in de hand houden – het is niet praktisch. Maar ook als je de apparatuur vrij beweegt, loop je het risico dat je vogels afschrikt en je kansen op succes verspeelt.”
Instellen
In de loop der jaren heeft Kiko zijn eigen beste werkwijze ontwikkeld om scherpe foto’s in het veld te garanderen.
“Ik zorg ervoor dat ik een sluitertijd heb die hoog genoeg is om het moment vast te leggen”, legt hij uit. “Kleine vogels – zoals roodborstjes, mezen en merels – zijn nerveus bij elke plotselinge beweging, dus ik heb een hoge snelheid nodig voor het geval ze onverwacht reageren.
“Ik open het diafragma zo ver als ik kan en verhoog vervolgens de ISO tot de gewenste snelheid is bereikt. Ik stel de ISO vooral in op een lage tot gemiddelde waarde – 640, 800, 1250 – en laat het diafragma vast, bijvoorbeeld op F2.8. Dit is normaal gesproken meer dan genoeg.”
Dankzij X-Processor 5 beschikt de X-H2S over geavanceerde AF met onderwerpdetectie en een verbeterd trackingalgoritme, beide belangrijke voordelen voor natuurfotografen. De onderwerpdetectiemodus is uitgerust met deep/learning technologie en kan betrouwbaar scherpstellen op het oog van vogels en dieren.
“Als algemene regel gebruik ik altijd autofocus, maar alles hangt af van de diersoort waarmee ik werk en de omstandigheden”, merkt Kiko op. “Soms geef ik er de voorkeur aan om onderwerpdetectie en enkelpunts AF te gebruiken om vogels en zoogdieren vast te leggen. Dit kan nauwkeuriger zijn, afhankelijk van de positie van het onderwerp in de compositie, of er meer dan één dier in beeld is of dat er een verwarrende achtergrond is.
“Ik gebruik de AF-S-modus normaal gesproken voor statische vogels, wanneer ze op een tak zitten of ze zich aan het poetsen zijn. Maar als ik vogels in vlucht of in actie wil fotograferen, zoals wanneer ze vechten of baltsen, gebruik ik AF-C voor meer tracking.”
Het laatste stukje van de puzzel om scherpe beelden te garanderen, is het gebruik van de juiste stabilisatie-instellingen. “Ik gebruik IBIS en OIS alleen als ik foto’s uit de hand maak”, merkt Kiko op. “In de meeste gevallen is dit wanneer ik vogels in de vlucht volg, of als ik aan het wandelen ben in de natuur. Als ik een vogel zie zitten of iets dat mijn aandacht trekt, gebruik ik de stabilisatie van de camera en het objectief. Bij lange brandpuntsafstanden heb ik de grootst mogelijke stabiliteit nodig om scherpe beelden te krijgen.
“Maar als ik een statief gebruik, zorg ik ervoor dat ik deze opties uitschakel, anders kan ik het tegenovergestelde effect krijgen en al het werk dat ik heb gedaan verpesten.”
Aangepaste modi voor natuurfotografie
Net als de instrumenten van zijn vak past Kiko zijn camera’s specifiek aan voor scenario’s die hij vaak tegenkomt. “Een van de knoppen aan de achterkant van mijn X-H2S is speciaal voor het activeren van onderwerpdetectie”, legt hij uit. “Door gewoon op de knop te drukken, kan ik het in- en uitschakelen – dit is ongelooflijk praktisch en vergemakkelijkt mijn workflow.”
In het veld weet je namelijk nooit precies wat er gaat gebeuren. Het loont om al je veelgebruikte instellingen binnen handbereik te hebben, zodat je nooit een zeldzame kans mist.
“Ik heb ook een aantal unieke parameters ingesteld op een aangepaste modus, specifiek voor het fotograferen van vliegende vogels”, voegt Kiko toe. “Deze zijn: een minimale ISO van 1250, elektronische sluiter bij een snelheid tussen 20 en 30 bps, Pre-Shot-modus actief, autofocus ingesteld op Breed/Tracking en onderwerpdetectie ingesteld op Vogel.
“Voor statische onderwerpen gebruik ik graag een ISO-waarde tussen 320 en 800, enkelpunts AF, Pre-Shot-modus en, afhankelijk van de situatie, onderwerpdetectie.”
Voor Kiko komt het succes van zijn werk voort uit zijn voorbereidingen, of het nu gaat om het van tevoren zorgvuldig instellen van zijn camera of het nauwgezet onderzoeken van zijn onderwerpen. “Als we de diersoort en zijn ecologie kennen, weten we waar we moeten zijn en hoe we moeten handelen als we dat dier proberen te fotograferen. Er zijn veel vragen waar ik over nadenk en die ik probeer op te lossen voordat ik met de camera aan de slag ga.”
Maar, benadrukt hij, dit is slechts het begin van het proces. Hoe goed je ook bent voorbereid, natuurfotografie is uiteindelijk een kwestie van geduld. “Dat is het moeilijkste deel. Vroeg opstaan, eindeloos wachten, warmte, kou, aanhoudende mislukkingen die je zelfvertrouwen zullen aantasten – maar het belangrijkste is om nooit op te geven!”
